Het leven van Boeddha, de weg naar nu.

In De Nieuwe Kerk Amsterdam is er een tentoonstelling over Boeddha. Vorige maand werd die groots geopend door niemand minder dan de Dalai Lama, die voor de gelegenheid ook één van zijn persoonlijke bezitting in bruikleen gaf. De insteek van de tentoonstelling is biografisch: oude en nieuwe kunstwerken brengen het levensverhaal van de grondlegger van het Boeddhisme in beeld. De collectie met werken van over de hele wereld toont hoe Boeddha ook vandaag de dag een inspiratie is voor kunstenaars als Ai Weiwei.

Wanneer Siddhartha Gautama precies geboren is, is niet bekend. De prins uit het noorden van India leefde zo rond de vijfde eeuw voor onze jaartelling. Hij groeide op in weelde, maar koos op zijn negenentwintigste radicaal voor een leven buiten de paleismuren. Daar bereikt hij, via een lange weg van ascese en meditatie, nirvana. Vanaf dan is hij Boeddha (‘de Ontwaakte’). In de kerk zien we verwijzingen naar de belangrijkste momenten van Siddharta’s leven: zijn geboorte, ommekeer, verlichting, zijn leer en dood. De sereniteit van de kerk geeft de expositie een bijzonder tintje. Al is het alleen al omdat de klanken van de gong – een geluidsinstallatie van Salvador Breed – er zo indrukwekkend galmen.

Naar mijn idee ontbreekt er één woord in de titel van de tentoonstelling: ‘Het leven van Boeddha – de weg naar hier en nu’. Want een deel van de expositie gaat vooral over de interpretatie van Boeddha’s leer in Nederland. In een videofragment stelt Adriaan van Dis de vraag of het Boeddhisme een religie is. In Azië is dat het wel, maar hier is dat het ‘absoluut’ niet. Via de audiotour deelt Erica Terpstra, niet langer BN-er maar BBN-er (Bekende Boeddhistische Nederlander) haar ervaring en interpretatie van de levensfilosofie. Langs de route staan kleurrijke gebedsmolens gemaakt door Amsterdamse kinderen. En ook de link naar Mindfulness, zoals we dat hier in het Westen beoefenen, wordt gelegd.

Een deel van de kerk is ingericht als meditatieruimte. Daar worden bezoekers uitgenodigd het ‘hier en nu’ te ervaren. Vanuit het Centrum van Mindfulness mocht ik op deze plek mindfulness-meditatie workshops geven. In mindfulness gaat het om opmerkzaamheid. Dat doen we bijvoorbeeld door de aandacht op de adem te richten. Een techniek die Boeddha onderwees. Toen ik aan een van de jongste workshopdeelnemers, een jongetje van een jaar of 7, vroeg waarom de adem zo belangrijk is sloeg hij de spijker precies op z’n kop: “Het helpt je rustig te worden als je stress hebt.” Daar heb ik als mindfulnesstrainer niets meer aan toe te voegen.

Soms laat wat zich voordoet in het ‘hier en nu’ zich niet zo duidelijk duiden. Dat was voor mij het geval bij het werk Three Mounds van Yoko Ono. De link met het levensverhaal van Boeddha vond ik wat ver gezocht. Dezelfde ervaring had ik bij de kamer van Alicia Framis, in de hoek bij de kleine antieke Boeddhabeelden in vitrines. Een andere bezoekster stond even verwonderd in de kleine ruimte, zoekend naar een aanwijzing. ‘Zouden we dan misschien elkaar een knuffel moeten geven hier?” vroeg ze aarzelend. Ach, waarom ook niet. Op zo’n moment is het ‘hier en nu’ wat je er zelf van maakt.

De tentoonstelling is tot en met 3 februari te zien. In het weekend zijn er meditatieworkshops verzorgd door trainers van het Centrum voor Mindfulness.

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.